Գրիգոր Նարեկացի. «Մատեան ողբերգության» (հատված)

Գրիգոր Նարեկացի. «Մատեան ողբերգության» (հատված)

307
Կիսվել
Բ
Սակայն դու, ո՜վ Աստուած,
Աստուա՛ծ հոգիների բոլոր ու մարմինների,
Աստուածաշնորհ Մովսէսի դաւանութեամբ,
Եւ ըստ ձայնի երկայնամիտ ու բազումողորմ սուրբ Յովնանի, —
Տուր ինձ ուժ, որպէսզի քո օրհնեալ կամքին ի հաճութիւն
Կարողանամ աւարտել աղօթամատեանն այս ողբերգական,
Որ սկսել եմ ես ահաւասիկ:
Եւ մինչ արցունքով եմ սերմանում խօսքերս
Մեզ համար պատրաստուած օթեւաններդ տանող
Ճանապարհի վրայ ոտք դրած պահին այս իմ,
Թող որ, երբ հասնեմ հունձքն հաւաքելուն`
Դառնամ բերկրալից ու երջանիկ եւ լիովին քաւուած`
Բարի օրանների երանական արդիւնքով:
Մի՛ տար ինձ սրտի արգանդ անորդի
Իսրայէլի պէս,
Եւ ոչ էլ ցամքած ստինքներ աչքի, ո՜վ ամենագութ:
Լսի՛ր բանական աղաչաւորիս, հզօ՛ր ողորմած,
Նախքան երկնքին, երկինքը` երկրին, երկիրը` գինուն, ցորենին, ձէթին,
Եւ սրանք բոլորն էլ Իսրայէլին` ի՛նձ լսիր.
Երկնաւորների աղերսը առ քեզ`
Թող ազդի հոգուս, քան թէ տարրերին ապականացու:
Ստեղծիչ ես դու, եւ ես ինքս` կաւ.
Հեծեծագին այս աղօթքներիս նախամուտքում.
Յայտնի՛ր, գթառատ, քաղցր կամքըդ ինձ` տարակուսեալիս,
Որպէսզի այստեղ, երկրի վրայ իսկ զօրանամ ես,
Եւ, երբ որ բացուի երկինքը վերին,
Չլինի՛ որ ես լոյսը վայելելու անվարժ, անընտել`
Մոմի պէս հալուեմ, սպառուեմ իսպառ, ջնջուեմ մէջտեղից:
Սիրտ տուր զրկուածիս, ինչպէս ասողն է գոչել աղօթքով, —
Ուժ` թալկացածիս եւ կեանք մաշուածիս խղճի խայթերից,
Եւ ո՛չ անձկութեամբ ու չարչարանքով քեզ որոնելուց:
Ա՛ռ մաղթանքներիս աւանդն այս եւ տուր ողորմութիւնը քո շնորհների:
Ընդունիր դու այս փոքրը տկարիցս եւ շնորհիր մեծը հզօրիդ կողմից:
Զղջումիս խօսքերն արա՛ զօրաւոր, մեզ ուղարկելով հոգիդ բարձունքից,
Պատգամներով այն աստուածաշունչ, որոնք դրել եմ ես այս գրքիս մէջ:
Հաճի՛ր, բարերա՛ր, լուսաւորելով ճշմարտապատում առակն Եսայու,
Մատուցելու ինձ` մահուան արժանուս
Գոյութեանս անարգաձայն պղնձի փոխարէն` շնորհիդ ոսկին`
Անզարդ, սեւաթոյր երկաթի տեղակ` հրաշեկ պղինձը Լիբանանի,
Որ օրինակ է առաքինութեան:
Գ
Ինչո՞ւ կարծրացնես սիրտը եղկելուս, անճա՜ռ ահաւոր,
Որ չթափանցի երկիւղըդ այնտեղ:
Թող որ չլինեմ ես անպտուղ` փոքր այս վաստակիս մէջ`
Անբերրի հողում, իզուր, ապարդիւն սերմանողի պէս:
Չլինի, որ երկնեմ ես, եւ չծնեմ,
Ողբամ` եւ չարտասուեմ, խորհեմ` եւ չհառաչեմ,
Ամպեմ, եւ չանձրեւեմ, ընթանամ` եւ չհասնեմ,
Ես ձայն տամ, եւ դու չլսես, պաղատեմ` եւ անտես մնամ,
Կողկողեմ` եւ ինձ չողորմես, աղաչեմ` բայց ոչինչ շահեմ,
Զոհ մատուցեմ, եւ չմխամ,
Տեսնեմ քեզ` եւ դատարկ դուրս գամ:
Դեռ քեզ չդիմած լսիր ձայնս դու, ո՜վ միայն հզօր:
Մեղքերով ապրած օրերիս չափով
Տանջանքի տուգանք վճարել մի՛ տայ ինձ` չարագործիս:
Դ
Փրկի՛ր ինձ, գթած, լսիր, ողորմած,
Մարդասիրաբար ներիր ինձ, ներող,
Խնայիր, երկայնամիտ, պաշտպանիր, ապաւեն,
Բարերարիր, հզօր, ազատիր, ամենակալ,
Կեանք տուր, նորոգող, վերականգնիր, ահաւո՛ր,
Լուսաւորիր, երկնային, բժշկի՛ր, ձեռնահաս, քաւի՛ր, անքնին,
Պարգեւատրիր, առատաձեռն, շնորհազարդիր, աննախանձ,
Հաշտուիր, անախտակիր, ընդունիր, անոխակալ,
Ջնջիր պարտքերս, օրհնեա՜լ:
Երբ հասնի վերջին օրս թշուառ,
Եւ ես յառեմ աչքերս տեսնելու վտանգները կրկնակի,
Քո փրկութի՜ւնը տեսնեմ թող, յո՜յս եւ խնամակալ:
Եւ երբ ուշադիր նայեմ դէպի վեր` ամենագրաւ ճամփին սոսկալի,
Խաղաղութեան հրեշտակդ թո՛ղ քաղցրութեամբ հանդիպի ինձ:
Երբ վերջին օրը իմ շունչը փչեմ, ցոյց տուր ինձ դու, Տէ՜ր,
Երկնաւորներից եկած երջանիկ, մաքուր մի ոգի,
Որ լուսաթռիչ` ի՜նձ հասնի` սիրուդ պարգեւը առած:
Հասցրու ինձ նոյնպէս կարեկից մի` մեռած արդարներից.
Յուսահատ օրս դու չարագործիս քո անակնկալ բարին պարգեւիր:
Քա՜ւ լիցի, թէ դու, ո՛վ բարեբանեալ, որ փրկութիւնն ես բոլորի,
Հիւանդ ոչխարիս դժնդակ գազան եւ մի տաս ուղեկից.
Պարգեւիր վերին կեանք` անապական մեղքով մեռածիս,
Եւ փրկութիւն` պարտքերի տակ կործանուածիս:
Ե
Մի՞թէ պիտի մոռանաս բարերարելդ, ո՜վ ակնկալութիւն.
Պիտի անտեսե՞ս գթասիրելդ, ո՜վ խնամող.
Պիտի փոփոխե՞ս մարդասիրելդ, ո՜վ անփոփոխ.
Պիտի նահանջե՞ս կենսագործելուցդ, անվախճա՜ն.
Պիտի թողնե՞ս ողորմութիւնդ, երջանի՛կ պտուղ.
Պիտի աղաւաղե՞ս բարեշնորհ ծաղիկը քո քաղցրութեան.
Պիտի անպատուե՞ս նիւթը պանծալի քո հարստութեան.
Պիտի պակասեցնե՞ս փառքը վարսերի քո բարձրապանծ,
Պիտի չպահե՞ս պսակիդ պայծառ զարդը վայելուչ:
Եթէ ողորմածներին է երանութիւնը,
Եւ դու, որ համակ արքայութիւն ես սիրով լիուլի,
Մի՞թէ չպիտի պարգեւես դու քո փրկութիւնն ամբողջ.
Դեղ չդնե՞ս պիտի իմ վէրքերին
Եւ սպեղանի` խոցուածներիս եւ տկարութեանս` դարման չպիտի՞ տանես,
Պիտի չծագե՞ս լոյս` խաւարի մէջ —
Ինձ, որ զօրութեանդ վրայ եմ միայն իմ յոյսը դրել,
Տիեզերակա՛ն դու կենսապարգեւ:
Դո՛ւ միայն ունես փառք իսկ ի բնէ, մշտնջենապէս,
Եւ արարածներն համայն առյաւէտ վկայում են այդ:
Օրհնուած ես դու եւ փառաւորուած յաւիտենութեան մէջ եռապատիկ
Եւ իմանալի յաւիտեանների սահմանից էլ վեր`
Միշտ ու միշտ. ամէն:

Մեկնաբանություններ

Մեկնաբանություն